Plakaty
Koncert otwarcia XIV Międzynarodowego Festiwalu Odkrywamy Paderewskiego
„Lwów w hołdzie Andrzejowi Nikodemowiczowi”
14 listopada 2025 roku o godz. 20.00 w wypełnionej szczelnie widzami Archikatedrze Lwowskiej odbył się niezwykły koncert poświęcony wybitnemu, światowej sławy kompozytorowi Andrzejowi Nikodemowiczowi
W koncercie wystapiła Orkiestra Wirtuozi Lwowa Lwowskiej oraz Chór Gloria Filharmonii Narodowej pod batutą Volodymyra Syvokhipa oraz grono wybitnych solistów:
- Okasana Rapita – fortepian
- Oksana Litwinienko- wiolonczela
- Maksym Salnikov – tenor
- Olena Klyuczkowska – sopran
W programie koncertu zaprezentowano:
- Koncert nr 3 (Concerto Breve) na fortepian z orkiestrą
- Koncert nr 2 na wioloczelę z orkiestrą
- Oratorium Via Crucis dla głosów solowych, na chór mieszany i orkiestrę
Bezpośrednim pretekstem i inspiracją dla tego koncertu jest przypadająca na ten rok 100 rocznica urodzin Andrzeja Nikodemowicza, a jest on jednym z najwybitniejszych polskich kompozytorów XX i początku XXI wieku. Urodził się 2 stycznia 1925 roku we Lwowie, zmarł 28 stycznia 2017 w Lublinie . Polak z urodzenia, związany był ze Lwowem niezliczonymi nierozerwalnymi nićmi. Jego muzyka stanowi do dzis inspiracje dla wielu ukraińskich kompozytorów m.in. Yuriya Laniuka ( ucznia Nikodemowicza, czołowego kompozytora w Ukrainie). Do obchodów 100 rocznicy urodzin tego artysty przygotowujemy się od dwóch lat. W tym celu do współpracy pozyskaliśmy osoby i instytucje związane z nim, tj. : Lwowską Narodową Akademię Muzyczną, Filharmonię Lwowską, Katolicki Uniwersytet Lubelski (gdzie pracował w okresie polskim swego życiorysu) jego córkę Annę ( zdeklarowała wole współpracy z nami i gotowośc obecności na uroczystościach) uczniów, m.in. Yurija Laniuka.
Andrzej Nikodemowicz, według wspomnień współczesnych, był człowiekiem wszechstronnie utalentowanym. Jego głównym powołaniem była twórczość. Nie tylko wybitny pianista, ale także oryginalny reżyser (autor filmów krótkometrażowych, w których objawił się jego talent komediowy).
Andrzej Nikodemowicz studiował w Konserwatorium Lwowskim w klasie kompozycji Adama Sołtysa, którą ukończył w 1950 roku, a w 1954 roku również w klasie fortepianu Tadeusza Majerskiego.
W latach 1951-1973. A. Nikodemowicz pracował w Konserwatorium Lwowskim – najpierw w klasie historii muzyki, a następnie jako nauczyciel.
W 1973 roku powstały utwory oparte na średniowiecznych tekstach religijnych, łacińskich i polskich; W 1976 roku napisał dwie kantaty na mezzosopran i chór a cappella. Przebywając we Lwowie przed przymusową emigracją do Polski w 1980 roku, stworzył szereg utworów z gatunku duchowego, wykorzystując kanoniczne teksty biblijne, ale właśnie ze względu na treść to dziedzictwo musiało być stale ukrywane.
O skali kompozytora świadczą kantaty na głos lub chór z zespołami instrumentalnymi, których tekstową podstawą jest poetyckie wyznanie wiary.
Jeśli tematyka religijna w twórczości kompozytora była jednym z aspektów jego twórczości, to sama stylistyka i estetyka języka muzycznego stawały się drugą stroną jego szczerego sprzeciwu wobec oficjalizmu w muzyce. Od pierwszych dzieł muzyka Nikodemowicza, była bardzo nowoczesna. Niewielu kompozytorów w ówczesnym ZSRR było tak radykalnych w środkach wyrazu muzycznego. Paradoksalnie, na początku lat sześćdziesiątych Nikodemowicz wysłał na Ogólnozwiązkowy Konkurs w Moskwie swój utwór muzyczny na dwoje skrzypiec i fortepian „Improwizacja” – i tam zdobył nagrodę. Od tego czasu jest on na ustach całego Lwowa w progresywnych kręgach muzycznych „. W latach 60-tych utwory kompozytora zaczęły być wykonywane na całym świecie na międzynarodowych festiwalach muzycznych. W tym samym czasie we Lwowie wykonanie jego utworów wywołało co najmniej zdziwienie, jeśli nie kpinę i drwiny ze strony kolegów, muzyków i publiczności, która była zupełnie nieprzygotowana na odbiór tego typu muzyki. Stopniowo Nikodemowicz stał się „czarną owcą” dla artystycznej biurokracji i z punktu widzenia rządzących. Wykonanie we Lwowie jego utworu na skrzypce, wiolonczelę i fortepian „Sonorita” na jednym z koncertów plenum lwowskiej organizacji Związku Kompozytorów Ukrainy, spowodowało wielką dyskusję w środowisku muzycznym. Utwór ten wywoływał krytykę artysty i powodował konsternację wśród muzyków, brzmiąc obok socrealistycznej i „poprawnej” twórczości starszych kolegów w Związku. To właśnie w tym utworze, być może po raz pierwszy w byłym ZSRR, Nikodemowicz zastosował zasadę „preparowanego” fortepianu z wykorzystaniem jego strun i wszelkiego rodzaju przyrządów do poszerzenia możliwości barwowych brzmienia instrumentu. Ale jasne jest, że w tych utworach nie chodziło o efekt zewnętrzny, o chęć zaszokowania publiczności, ponieważ wszystkie te środki mają tylko stworzyć wielobarwny, wyrafinowany dźwięk i jasny obraz muzyczny. Tendencje odzwierciedlone w twórczości kompozytora wpisywały się w zaawansowane nurty światowej kultury muzycznej.
W 1973 r. Andrzej Nikodemowicz został wydalony z Konserwatorium Lwowskiego bez prawa nauczania. Straciwszy pracę, utrzymywał się jedynie z dorywczych zarobków i prywatnych wykładów. Żył więc w rozpaczliwej potrzebie przez 7 długich lat, cały czas czekając na pozwolenie na wyjazd do Polski.
Ostatecznie w 1980 roku A. Nikodemowicz wyemigrował do Polski. Po przyjeździe do Polski został profesorem na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, gdzie pracował do 1995 r.; Stopniowo nabrał wielkiego szacunku dla siebie jako kompozytora. Jego utwory zaczęły być często wykonywane w Polsce, za granicą (zwłaszcza w Watykanie), gdzie zawsze otrzymywały najwyższe noty. Kompozytor otrzymał więc szereg nagród, w tym nagrodę. St. Brat Albert (1981), Nagroda Związku Kompozytorów Polskich (2000), Medal i Dyplom Ojca Świętego Jana Pawła II „Pro Ecclesia et Pontifice” (2003).
W katedrze pojawiło się szerokie grono wielbicieli Nikodemowicza, w tym szerokie grono studentów i wykładowców Lwowskiej Narodowej Akademii Muzycznej, uczniowie i przyjaciele kompozytora , którzy byli bezpośrednimi świadkami jego niezwykłego talentu.
Artyści zachwycili wirtuozerią wykonania czym wprawili publiczność w zachwyt za co otrzymali bardzo gromkie brawa. Niezwykle symbolicznym i podkreślającym dramaturgię współczesnej Ukrainy był alarm przeciwlotniczy jaki pojawił się w czasie wykonania Via Crucis . Była to wymowna ilustracja dzisiejszego stanu w jakim znajduje się Ukraina, ale jednocześnie dowód na to jak wielka jest potrzeba wsparcia dla naszych wschodnich sąsiadów.
Koncert odbył się w ramach programu rzadowego Promocja kultury polskiej za granicą ze środków finansowych Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z promocji kultury polskiej.
15 Listopada
Gala Operowa- 125 lat wielkiej świetności.
Koncert poświęcony 125 rocznicy otwarcia Teatru Miejskiego we Lwowie odbył się Sali Lustrzanej Opery Lwowskiej w dniu 15 listopada o godz. 14.00. W niezwykły sposób za sprawą najwybitniejszych artystów widzowie zostali przeniesieni w klimat czasów Otwarcia Teatru Miejskiego we Lwowie. Gala Operowa to wspólne przedsięwzięcie Polsko-Ukraińskiej Fundacji imienia Ignacego Jana Paderewskiego oraz Teatru Opery i Baletu im. S. Kruszelnickiej. Narrator jakim była fantastyczna Lubov Stupchuk wprowadziła widzów w okoliczności jakie towarzyszyły inicjatywie wybudowania Teatru Miejskiegoi we Lwowie i przypomniała , że otwarcie obiektu nastąpiło 4.10.1900 roku. Narracja była poprzeplatana projekcją multimedialną odnoszącą się do powstania budynku, a utworem, który rozpoczął Galę była aria z opery „Janek”- to właśnie ta opera zabrzmiała 4 października 1900 roku na otwarciu Teatru. Było również odwołanie się do najwybitniejszych realizacji Teatru późniejszych lat. Fantastyczni artyści: Sofija Solovij – sopran, Volodymyr Shynkarenko – bass, Irena Haich– mezzosopran, Myhajlo Malafij- tenor oraz Tetian Gryśkowa – fortepian wynieśli koncert na wyżyny doskonałości. W opinii wielu sluchaczy tak wspaniałego koncertu nie było od wielu lat.
Teodor Leszetycki
Lekcja i koncert muzyki fortepianowej „ Kim był Teodor Leszetycki”
15 listopada o godz. 12.00 w Liceum Muzycznym imienia S. Kruszelnickiej odbyła lekcja i koncert pod hasłem „Kim był Teodor Leszetycki”. O ile postać i dorobek Ignacego Jana Paderewskiego są powszechnie znane o tyle Teodor Leszetycki, bez którego nie byłoby wielkiego Paderewskiego jest postacią która nadal wymaga popularyzacji. To właśnie ten element był jednym z celów spotkania uczniami i studentami kierunku muzycznego. Wykład przeplatany muzyką i doskonała prezentacją wzbudził ogromne zainteresowania
16 Listopada
.XIV Międzynarodowy Festiwal Odkrywamy Paderewskiego – dzień trzeci to koncert z okazji 175 rocznicy Ignacego Jana Paderewskiego oraz 205 rocznicy urodzin urodzin Teodora Leszetyckiego „Mistrz i uczeń” .Wystąpiła orkiestra symfoniczna pod batutą Yuriya Porochovnyka oraz liczne grono solistów: Denys Burdeynyj, Ewa Orlańska , Aleksander Kostyshyn, Anastazja Goncharuk, Dominika Kowalska, Kyrył Lymarew, Danilo Petrylko, Oto fotorelacja z tego koncertu.
Konferencja
W ramach XIV Międzynarodowego Festiwalu Odkrywamy Paderewskiego odbyła konferencja na temat: W kręgu wielkich rocznic związanych z polską kulturą we Lwowie: Andrzej Nikodemowicz, Teatr Miejski we Lwowie, Teodor Leszetycki, Ignacy Jan Paderewski.
Konferencję poprowadziła znana lwowska dziennikarka Liubov Stupchuk. Udział w konferencji wzięli:
Adam Bala- Polsko-Ukraińska Fundacja imienia Ignacego Jana Paderewskiego- „Fenomen powstania Teatru Miejskiego we Lwowie”
Dr. Andrzej Gładysz-Instytut Nauk o Sztuce Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II „Znaczenie kompozytorów kresowych dla polskiej kultury muzycznej przełomu XIX i XX wieku”
Dr. Kinga Krzymowska Szacoń- Instytut Nauk o Sztuce Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II- „Tematyka maryjna w twórczości Andrzeja Nikodemowicza”
Volodymyr Syvokhip- Lwowska Filharmonia Narodowa – „Andrzej Nikodemowicz i Lwowski Związek Kompozytorów.
Wystawa
Wystawa : W kręgu wielkich rocznic związanych z polską kulturą we Lwowie: Andrzej Nikodemowicz, Teatr Miejski we Lwowie, Ignacy Jan Paderewski
